Pruimtabak is een traditionele vorm van tabak die niet wordt gerookt, maar gekauwd. Het bestaat uit gefermenteerde tabaksbladeren die worden bevochtigd met melasse, honing, rum of andere zoetstoffen. Hierdoor ontstaat een donkere, kleverige en smaakvolle tabak die langzaam nicotine en aroma afgeeft.
Pruimtabak was vooral populair onder zeelieden, boeren, spoorwegarbeiders, soldaten en later ook honkbalspelers in de Verenigde Staten. Het grote voordeel: je hebt geen vuur nodig. Daardoor kon het veilig worden gebruikt op schepen, in fabrieken en op plekken waar roken gevaarlijk was.
De productie begint met het drogen van tabaksbladeren, gevolgd door fermentatie. Daarna worden de bladeren bevochtigd met zoetstoffen en soms alcohol, geperst en vervolgens enkele weken tot maanden gerijpt. Dit zorgt voor de kenmerkende diepe, zoete smaak.
Pruimtabak staat bekend om zijn zoete, donkere en stroperige smaak. Veel soorten hebben een vleugje rum, bourbon of melasse, wat het een uniek karakter geeft dat totaal anders is dan sigaren of pijptabak.
In Nederland was pruimtabak nooit zo groot als in de Verenigde Staten, maar het werd wel gebruikt door binnenschippers, boeren en fabrieksarbeiders.
Pruimtabak bevat veel nicotine en kan leiden tot tandvleesproblemen, mondkanker en verslaving. Het is dus geen veilig alternatief voor roken.